KAMP MALZEMELERİNİN TANITIMI

KAMP MALZEMELERİNİN TANITIMI

Dağcılık malzemeleri 3 grupta sınıflandırılır.

  1. Kamp malzemeleri
  2. Teknik malzemeler
  3. Kişisel malzemeler

KAMP VE KİŞİSEL MALZEMELER

ÇADIRLAR

Her türlü hava koşullarında ( rüzgar, yağmur, kar, tipi vs.) kullanıcıyı korumak ve barınma sağlamak maksadıyla, genellikle dış tentesi su ve hava geçirmeyen naylondan, iç tentesi ise hava geçiren fakat su damlalarını geçirmeyen bir kumaştan yapılmış malzemedir.

Kumaşlar ve Dikişler

 Çoğu çadırın dış tenteleri hafif, dayanıklı, su geçirmez ve az yer kaplayan bir malzeme olan poliüretan kaplanmış naylondan yapılmıştır. Fakat naylon, güneşin ultraviyole ışınlarından etkilenir ve zamanla dayanıklılığını kaybeder. Kaliteli çadırlar genelde bundan az etkilenmesi için işlem görmüşlerse de bu işlemin etkisi de sınırlıdır.

Dış tentelerde aranabilecek özelliklerden biri de dikişlerinin bantlı olmasıdır. Bu dikişler boydan boya su geçirmez ince bir şeritle kaplanmış olmalıdır. Bantlama işlemi dikişlerin su geçirmesini önlemekle birlikte bandın kumaşa birleştirilmesi için yüksek ısılar gerektiğinden kumaşın dayanıklılığını azaltmaktadır. Bu yüzden dikişi bantlanmamış çadırlar tercih edilebilir. Çadırların iç tenteleri daha hafif ve daha seyrek dokumalı naylon, pamuklu ya da pamuk polyester karışımı bir kumaştan olabilir. Çadır tabanları da genelde poliüretan ya da su geçirmeyecek başka bir maddeyle kaplanmış naylondur. Çadır tabanları en çabuk yıpranan bölümlerden biri olduğu için çadırı kesici ve sivri taşların bulunduğu yerlere kurmamak önemlidir. 

Poller (Çubuklar)

 Poller içi boş alaşım çubuklardır. Bir kaç parçadan oluşurlar ve bu parçalar birbirlerine lastiklerle birleştirilmiştir. Bu sayede pollerin parçalarının kaybolması ya da sıralarının karıştırılması önlenmiş olur. Üçgen çadırlar hariç diğer çadır türlerinde poller esnek bir yapıya sahiptirler. Poller genelde fiberglass ya da alüminyum alaşımlardan yapılır. Fiberglass poller daha ucuz, daha hafif olmalarına karşın zorlu koşullar  karşısında  yeterince dayanıklı değillerdir. En büyük dezavantajlarından biri  de soğuk havalarda esnekliklerini kaybetmeleri ve çok çabuk kırılabilmeleridir.

 Alüminyum poller de kendi aralarında farklılıklar gösterir. Dünyadaki en kaliteli alüminyum poller Amerika’da yapılan 7075T9 cinsi alüminyum alaşımdan yapılmış pollerdir. Avrupa’da ise genelde kalite olarak 7075T9’a oldukça yakın olan 7001-T6 kullanılmaktadır.
Günümüzde farklı üreticiler karbon grafit, titanyum, grafit epoksi ve boron fiberglastan yapılma çadır polleri ile ilgili araştırmalar yapmaktadırlar.

Çadırların bakımı

Çadırları ıslak olarak uzun süre saklamak kumaşın su geçirmez kaplamasının yıpranmasına ve küflenmesine sebep olacağından faaliyetlerden sonra çadırlar mutlaka kurutulmalıdırlar. Bunu yapmak için de çadırı kurmak en iyi yoldur.

 – Çadırın dış tentesi güneşin UV ışınlarından etkilenen bir yapıda olduğundan direk güneş altında uzun süre kurulu olarak bırakılmamalıdır.

– Çadır kurarken zemin üzerindeki taş, çalı, diken gibi kesici delici maddeleri temizlemek hem gece daha rahat uyumayı sağlar, hem de çadır tabanının ömrünü uzatır.

 – Çadırı yıkamak gerektiğinde deterjan kullanılmamalıdır. Deterjan çadırın su geçirmezliğine zarar verecektir. Çadırı yıkamak için sünger ve su kullanılması yeterlidir.

– Çadırın her faaliyet öncesinde gözden geçirilmesi sorunsuz bir faaliyet çıkarmak bakımından yararlı olacaktır.

Türleri

Çadırlar şekillerine göre 3 türdür. Dome, tünel ve üçgen çadırlar.

cabilgi1_2Dome tipi çadırların basit modelleri çadırın tepesinde kesişen iki esnek polden oluşmaktadır. Bu çadırların hacimleri geniştir. Yemek yapmayı ve giriş çıkışı kolaylaştıracak geniş girişleri vardır. Bu çadırlarda rüzgar karşısında esneyebilme özelliğine sahip  poller kullanılır.

İkinci tip dome çadırlar geodesic dome dediğimiz çadırlardır. Geodesic dome çadırlarda ise ikiden fazla sayıda pol kullanılmakta ve pollerin tek bir nokta yerine birden fazla noktada kesişmesi sağlanmaktadır.  

Bu tip çadırlar yapı özellikleri nedeniyle rüzgara en dayanıklı çadırlardır.  

http://www.1de1.com/gezimekan/imagesdoga/cabilgi1_1.gifTünel çadırlar bir bakıma üçgen çadırların geliştirilmişleridir. Şekil olarak tünel şeklindedirler ve her iki ucunda U şeklinde iki pol vardır. Pollerin şekillerinden dolayı iç hacimleri daha fazladır. Tünel çadırların üç pole sahip olanları da vardır ki bunlar rüzgara karşı daha dayanıklı olduğundan kış koşullarına daha uygundurlar. Tünel tipi çadırları kurabilmek için en az dört noktadan sabitlemek gereklidir.

Üçgen çadırlarda çadırın başında ve sonunda iki çubuk bulunur. Bu çadırlar adından da anlaşıldığı gibi üçgen profile sahiptirler; genelde kampçılık amaçlı kullanılırlar ve şiddetli rüzgarlara karşı dayanıklı değillerdir. Bu çadırları kurabilmek için çadırı en az sekiz noktadan sabitlemek gerekir.  

Çadırlar performanslarına göre üçe ayrılır:

  1. 3 mevsimlik çadırlar ( Yaz – Sonbahar – İlkbahar )
  2. 4 mevsimlik çadırlar ( Yaz – Sonbahar – İlkbahar – Kış )
  3. 5 mevsimlik çadırlar ( Yaz – Sonbahar – İlkbahar – Kış – Yüksek irtifa )

UYKU TULUMLARI

Uyku tulumunun görevi havayı hapsetmek ve vücudun etrafında tutmaktır. Bunu yaparken aynı zamanda vücudumuzdan uyurken bile dışarıya verilen su buharının dışarıya çıkmasına izin vermelidir. Havayı tutmak için uyku tulumlarında farklı dolgu malzemeleri kullanılmaktadır. Bir uyku tulumunun verimliliği içinde tuttuğu havaya bağlıdır ki bu da tulumun kalınlığına, yani dolgu malzemesinin miktarına ve hava tutma yeteneği ile doğrudan ilişkilidir.

Isı Dereceleri

Bir uyku tulumunun verimliliğini anlamanın alışılmış yolu tulumun ısı derecesine bakmaktır. Genelde bir tulum için iki rakam verilir. Birincisi tulumda rahat bir şekilde uyuyabileceğiniz ısı, ikincisi ise ekstrem derecesi yani tulumda geceyi geçirebileceğiniz minimum ısıdır. Fakat unutulmamalı ki her insanın tulumda rahat etmesi kendi metabolizması, kullandığı matın kalitesi, yaşı, yediği yemek, havadaki nem oranı ve rüzgar hızı gibi çeşitli etmenlerle ilgilidir. Tulumun içine giyinik olarak girip tulumun konfor derecesini arttırmak mümkündür ama bunun da bir limiti vardır. Testler, ne kadar giyinirseniz giyinin tulumun derecesini maksimum 11°C indirebileceğinizi göstermiştir. Genelde daha ağır olmasına rağmen boydan boya fermuarlı tulumlar daha kullanışlı ve havalandırması daha kolay olduğu için tercih edilmektedirler. Fermuar boyunca yalıtım koruma olması da ısı kaybını önlemek için gereklidir. Uyku tulumlarının boyları 200cm. ile 230cm. arasında değişir. Dikdörtgen, yarı dikdörtgen ve mumya gibi farklı şekillerde uyku tulumları olmakla birlikte doğa sporlarında genelde mumya tipi uyku tulumları kullanılır. Bunun sebebi mumya tipi tulumların vücuda daha yakın olması ve böylece tulumun içindeki hava miktarı daha az olacağından havayı ısıtmanın daha kolay olmasıdır. Ayrıca mumya tipi tulumlar daha az malzeme gerektirdiğinden daha hafiftirler ve daha az yer kaplarlar.

Uyku tulumu çeşitleri

Uyku tulumu dolum malzemesine bağlı olarak iki çeşittir.
1.Kaz tüyü     : Kaz ve ördeklerin göğsünden alınan tüylerin özel makinelerle püskürtülerek özel kumaşların içine doldurulmasıyla yapılmaktadır.
Avantajları     : Sıcak tutar, sıkıştırılınca az yer kaplar, hafiftir.

Dezavantajları: Pahalıdır, ıslanınca zor kurur.

2.Elyaf           : Kimyasal bileşimler sonucu ortaya çıkarılmış bir dolgu malzemesidir.

Avantajları     : Kaz tüyünden daha ucuzdur, ıslanınca kolay kurur.

Dezavantajları: Fazla yer kaplar, ısıtma özelliği kaz tüyünden daha düşüktür.

Dış ve İç Kumaşlar


Tulumun dışındaki kumaşın rüzgara karşı dirençli ve belli bir ölçüde su geçirmez olması gerekmektedir. Ayrıca dolgu malzemesinin dışarı çıkmasını da önlemelidir.


Genelde tulumların dışında normal dokumalı naylon, ripstop dokuma naylon ya da Ultrasoft veya Pertex gibi mikrofiberler kullanılır. Kaz tüyü tulumlarda Gore-tex ve benzeri su geçirmez/nefes alabilir kumaşlar kullanılmasından, istenilen performansın alınamaması nedeniyle son yıllarda vazgeçilmiştir. Bunun yerine Gore Dryloft, Endurance gibi suya dayanıklı fakat su buharını dışarıya daha iyi atabilen dış kumaşlar tercih edilmektedir.


Tulumların iç kısımlarında ise pamuklu ya da sentetik malzeme kullanılabilir. Pamuklular daha ağır olmalarına ve ıslandıklarında daha zor kurumalarına rağmen daha yumuşaktırlar. Sentetik kumaşlar ise hafif olmakla birlikte mikrofiber dokuma olanlar dışındakiler direk tene temas ettiklerinde yapışıyormuş hissi verirler.

Uyku tulumunun bakımı

Kullanılmadığı zamanlarda tulumunuzu bol ve hava geçirgen bir torba da saklamalı ya da dolabınıza dikine asmalısınız. Tulum asla sıkıştırılmış bir vaziyette ya da nemli olarak saklanmamalıdır. Faaliyet esnasında tulum kendi torbasında saklanmalı ve ıslanma olasılığına karşı ayrıca su geçirmez bir torbaya konulmalıdır.


Yatmadan önce tulum serilmeli ve iyice kabarana kadar silkelenmelidir. Tulum kullanıldıktan sonra nemlenmiş olabileceğinden havalandırılmalı, mümkünse açılıp çadırın üstüne serilmelidir. Tulum torbasına basılırken ise katlayarak sokmak yerine düzensiz bir şekilde sıkıştırılmalıdır. Böylece tulum hep aynı yerlerden katlanmayacağı için dolgu malzemesi de tulumun içinde daha eşit yayılabilecektir.
Tulumunuzun kabarma yeteneğini kaybetmesi genelde kirlenmenin bir sonucu olduğundan böyle bir durumda tulumunuzu yıkamanız gerekecektir. Çoğu uyku tulumu çamaşır makinesinde yıkanabilse de yıkama işlemi ile ilgili üreticinin tavsiyelerini uygulamak en sağlıklı olandır. Doğal dolgu malzemesi kullanılmış uyku tulumlarını yıkarken daha özenli olmanız malzemenizin ömrünü uzatacaktır.

MATLAR

Tulumunuzun içine girip yattığınızda altınızdaki dolgu malzemesi ağırlığınız altında ezilecek ve izolasyonu sağlayan hava tutma görevini yerine getiremeyecektir. Bu durumda vücut ağırlığından etkilenmeyecek, kapalı hücreli mat gibi, bir izolatör kullanmanız gerekecektir. Bu matlarda kimyasal ya da fiziksel olarak şişirilmiş köpük kullanılır. Bu malzeme binlerce hava hücreciğini kapsar ve çok hafiftir. Bu matlar ezilmeye karşı çok dayanıklıdır ve çok az su emerler. Unutmayın ki matların asıl amacı konfor değil izolasyondur.  

Kendi başına şişen hava yatakları ise diğer bir seçenektir. Şişme matların dışları hafif bir malzemeden yapılmıştır ve içlerinde yumuşak süngerimsi bir köpük vardır. Köpük, matın içindeki havanın sirkülasyonunu önleyerek matın performansını arttırır. Therm-a-Rest gibi şişme matlar diğer matlara göre daha ağır olmalarına ve fiyatları daha yüksek olmasına karşın daha iyi bir izolasyon ve konfor sağlarlar Özellikle kar üzerinde kullanılan şişme matların avantajlarının dezavantajlarından çok fazla olduğunu söyleyebiliriz. Bu tip matları kullanırken dikkat edilmesi gereken en önemli husus sivri cisimleri matınızdan uzak tutmaktır.

SIRT ÇANTALARI

Sırt çantası dağda ve doğada yapılan faaliyetlerde kullanılacak bütün malzemeleri taşımaktadır. Uzun yaz ve kış faaliyetleri çantanın ağırlığının 30 kilograma kadar çıkartmaktadır. Farklı kullanım alanları için farklı boyutlarda ve farklı yapılarda çantalar vardır.

Çantalarda dikkat edilmesi gereken temel özellik, ister günübirlik bir yürüyüş için olsun ister uzun bir kamp faaliyeti, çantanın yükü omuzlardan alıp kalçaya verecek bir bel kolonu olmasıdır. Destekli omuz kolonlarının olması da çantanın rahatlığı açısından gözden kaçırılmaması gereken hususlardandır.

Çanta seçerken dikkat edilmesi gereken temel noktalardan bir diğeri de çantanın uygun bir sırt sistemine ve büyüklüğe sahip olmasıdır. 

Ayarlı sırt sistemi olan çantalar sırt yapısına göre ayarlanabileceğinden önemli bir tercih nedenidir. Doğru boyuttaki çantayı seçmek için sırt uzunluğunu bilmek gerekir. Bu ölçü bel ile boyun arasındaki uzunluktur. Bu uzunluğu çantanın sırt uzunluğu ile ölçerek doğru boyuttaki çanta seçilebilir. Ayrıca bel ölçüsü de çanta boyutları hakkında karar verirken kontrol edilmesi gereken diğer bir ölçüdür. 

Çantanın ağırlığı da dikkat edilmesi gereken bir başka önemli noktadır. Özellikle dağcılıkta kullanılan çantaların ağırlıkları kimi faaliyetlerde kişinin performansını etkileyebilecek önemli bir etken olabilir. Bu bakımdan alpin tırmanışçıların oldukça hafif çantaları tercih etmeleri normaldir.  Daha dayanıklı kumaşlardan yapılmış çantalar daha uzun süre kullanılabilen çantalar olacaklardır. Çantanın büyüklüğü kullanma amacına bağlı olarak değişecektir. Unutulmaması gereken husus, büyük çantanın her zaman daha iyi olmadığıdır. 

Çantanın ayarı

Çantalarda iki tür sırt sistemi bulunur: Sabit sırt sistemleri ve ayarlanabilir sırt sistemleri. Bu sırt sistemlerinin amacı yükün büyük kısmının bel kolonu ve bel desteği aracılığıyla omuzlardan alınıp, daha büyük ve güçlü kas gruplarının bulunduğu kalça kemiğine aktarmaktır. Bunun sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için çantanın sırt sisteminin kullanıcının sırtına uyumlu olması gerekir.

Sabit sırt sistemli çantalar farklı boyutlarda yapılırlar. Bu tür çantaları deneyerek almak gerekir.  


Ayarlanabilir çantalarda ise çantanın sırt bölümünde farklı yerlerde ayarlama perlonları ve tokaları bulunur. Genellikle çantanın bel kolonunun sırtta bulunduğu yer ayarlanacak şekilde yapılır. Bu şekilde kolonun vücuda en rahat oturduğu nokta seçilebilir. Ayrıca çantanın omuz kolonlarının boyunun, sırta yakınlığı ve yüksekliği de ayarlanabiliyor olmalıdır.


Çantanın sırt sistemine bakıp, bu ayar perlonlarını bulduktan sonra çanta yüklü ve ayarları gevşetilmiş bir şekilde dikkatlice sırta alınır. Öne eğilerek çantanın yükünü omuzlardan aldıktan sonra bel kolonu takılır ve sıkıştırılır. Bel kolonunun leğen kemiğinin üzerine iyice oturduğundan emin olduktan sonra tokasından ağırlığı omuzlardan alacak bir sıkılığa getirilir. Daha sonra dik durarak, sırt sistemini ayarlamak için ayar perlonlarını kullanılarak sırt ayarlanır. Bunu yapmadan önce omuz kolonlarının boyu da normal, kullanılacak bir boyda olmalıdır. Çanta dolu iken sırt sistemi rahat ve doğru ayarlanabilir. Bir kere iyi bir şekilde ayarlanan sırt sistemi bir daha uzun süre, değiştirip oynamadan kullanılabilir. Sırt sistemi ayarlanan çantanın omuz kolon ayarları ile oynayarak rahat taşınabilecek, uygun bir boya getirilir. Daha sonra omuz kolonlarının üst kısmında bulunan perlonlar ile çantanın vücuda yakınlığı ayarlanır. Çanta ile ne kadar bir bütün olunursa faaliyet boyunca yük o kadar rahat taşınabilir. Ve en son olarak da göğüs perlonları ile omuz askılarının göğüs ayarları yapılmalıdır.

Çantanın yerleştirilmesi

Çantanın rahat taşınabilmesi için iyi yerleştirilmiş olması gerekir. Çantaya yerleştirilecek malzemeleri seçerken her şeyi üç gruba ayırmak yardımcı olacaktır: kesin gerekli olanlar, çok işe yarayacak olanlar ve lüksler. İlk bölümün hepsinin alınması, ikinci bölümde dikkatli olunması ve üçüncü bölümde çok katı davranılması önerilir. Çanta yerleştirirken yolda ihtiyaç duyulabilecek şeylerin şapka cebine, yan ceplere ve çantanın kolay ulaşılabilen noktalarına konulmasına dikkat edilmelidir. Diğer malzemeler, hafif-hacimli ve ağır-yoğun malzemeler olarak ikiye ayrılmalıdır. Ağır-yoğun malzemeler, çantanın dengemizi bozmaması için sırta yakın noktalara yerleştirilmelidir. Tırmanışlarda, stabiliteyi arttırmak ve tırmanırken kollara düşecek olan ağırlığı azaltmak için ağırlık merkezi daha aşağıda, bele daha yakın olmalıdır.

Bazı çantalarda sırtı korumak için yumuşak malzemeyi sırta yakın yerlere koymak gerekebilir. Eğer bu gerekmiyorsa yumuşak malzemeler çantanın dışına yakın noktalara sıkıştırılmalıdırlar. Yakıt ve diğer akıcı malzemeler mümkünse dik pozisyonda ve ayrıca bir torbaya sarılarak yerleştirilmelidir.

Güvenli bir faaliyet için malzemenin kuru kalması çok önemlidir. Çanta kumaşı su geçirmemesi için işlem görmüş olsa bile bu onu tamamen su geçirmez yapmayacaktır. Bu yüzden yağışlı havalarda, ıslanmaması gereken (uyku tulumu gibi) malzemelerin ayrıca su geçirmez bir torbaya konulması gereklidir.


Doğru yerleştirilmiş bir çanta yerde dik ve dengeli bir şekilde durabilmektedir. Yürüyüş sırasında taşınan malzemenin tümü çantanın içinde olmalıdır. Çantanın dışında sallanan bir malzemenin bulunması yükün ağırlaşmasına ve dengenin bozulmasına neden olacaktır. Sırt çantasının doğru yerleştirilmesi, yürüyüşlerde ve tırmanışlarda enerji tasarrufu ve denge sağlayarak güvenlik açısından da ayrıca önemli olmaktadır. İdeal bir yerleştirme şekildeki gibi olmalıdır. Amaç, çantanın vücudumuza uyguladığı döndürme kuvvetini (moment) en aza indirmektir. Moment (M), uygulanan kuvvetin (F), uzaklık (L) ile çarpımıdır. Yani (A) noktası için moment şöyle ifade edilir:          M=FxL

Momenti azaltmak, uygulanan kuvveti azaltmak, uzaklığı azaltmak ya da her ikisini de azaltmak ile mümkündür. Dolayısıyla, çanta yerleştirirken hafif olan malzemeleri dışa doğru koymak suretiyle moment azaltılmış olur. Bir örnek vermek gerekirse; 30 cm genişliğinde bir çantaya, eni 20 cm olan 3 kg ağırlığındaki bir çadırı iki farklı şekilde yerleştirelim.

  1. yerleştirme: Yük çantanın en dış kısmında. Yükün ağırlık merkezi, sırta

20 cm uzaklıkta L=20cm F=3kg   M=FxL   M=3×20=60 kg/cm

  • yerleştirme: Yük çantanın en iç (sırta en yakın) kısmında L=10 cm  F=3kg   M=FxL  M=3xl0=30 kg/cm

Hesaplamalardan da anlaşılacağı gibi sadece yükün yerinin değiştirilmesiyle moment yarı yarıya azalmıştır. 

OCAKLAR

Her yakıtın kendine özgü özellikleri olduğu için, ocakları genel olarak kullandıkları yakıtlara göre ayırabiliriz. Aşağıdaki tabloda farklı yakıtların avantaj ve dezavantajları gösterilmiştir. Ocağınızı seçerken kullanım alanlarınızı düşünerek size en avantajlı olacak ocağı bu tablodan bulabilirsiniz. 

Yakıt TürüAvantajlarDezavantajlar
Saatçi Benzini
(White Gas)
Petrol bazlı olmasına rağmen daha temiz ve hızlı yanan, aynı zamanda oldukça sıcak bir aleve sahip bir yakıttır. Yakıt döküldüğünde çabuk buharlaşır ve koku bırakmaz. Ayrı bir ön ısıtma yakıtına ihtiyaç yoktur.Ülkemizde bulunması zordur ve fiyatı benzine göre daha pahalıdır. (Bazı yerlerde saatçi benzini olarak satılmaktadır)Yakma esnasında parlayabilir.
Pompa BenziniBulunması kolaydır. Sıcak bir alevi vardır. Ayrı bir ön ısıtma yakıtına ihtiyaç yoktur. Dökülen yakıt çabuk buharlaşır.Ocakların düzenli bir şekilde temizlenmesi gerekmektedir ve kısık alevde kullanmak tavsiye edilmez. Yakma esnasında parlayabilir.
KeroseneSıcak bir alevle yanar. Yakıt kolay kolay alev almaz. Japon sobalarında da aynı yakıt kullanıldığından bulunması kolaydır.Ayrı bir ön ısıtma yakıtı gereklidir. Yakıt döküldüğünde çok zor buharlaşır ve ardında koku bırakır. Yakma esnasında parlayabilir
AlkolÇok kolay ve hızlı yakılabilir. Pompalama ya da ön ısıtma gerektirmez. Dökülen yakıt çabuk buharlaşır. Sessizdir ve yakıtı kolay bulunur.Yavaş yanar ve çok soğuk durumlar için uygun değildir. Yakıt çok ağırdır ve uzun faaliyetlere uygun değildir.
Camping GazÇok kolay ve hızlı yakılabilir. Pompalama ya da ön ısıtma gerektirmez. Isı kontrolü tam olarak yapılabilir. Yakıt kartuşları kolay bulunur.Soğuk havalarda çalışmaz. Kartuşlar tek boydadır ve tamamen bitmeden değiştirilemezler. Kartuştaki yakıtın tamamen bitmesini beklemek zaman kaybettirir
Bütan PropanTürkiye’de yeni olmasına rağmen yurtdışında yaygın olarak kullanılır. Çok kolay ve hızlı yakılabilir. Camping Gas’ den daha soğuk ortamlarda kullanılabilir. İki boy kartuşu vardır. Kartuşlar tamamen bitmeden çıkarılabilirlerYakıtı Camping Gaz’dan daha pahalıdır.
Katı YakıtAcil durum ocağı olarak ve bivaklarda sıcak bir içecek için kullanılırDüşük ısı verir, rüzgar koruması ve ısı kontrolü yoktur.


Ocak Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Sıvı yakıtlar ve bunların buharları tehlikelidir. Ocaklara yakıt doldururken ocak sıcak olmamalı ve etrafta açık alev bulunmamalıdır. Ayrıca pompalı ocaklarda yakıt tankı içindeki basınc ocak soğuduktan sonra boşaltılmalıdır.


Çoğu çadır ve uyku tulumları yanıcıdır. Tehlike anında bunların içinden hızlı bir şekilde çıkmak çok zordur. Ocaklardan kaynaklanan kazalar az olsa da sonuçları çok ciddi olabilmektedir. Eğer ocak kullanımına dair yeterince bilgi ve deneyim yok ise ocak çadır içinde yakılmamalıdır. Ocakları çadırın içinde kullanmak önerilmese de bazı durumlarda bu kaçınılmazdır. Ocağı çadırın içinde kullanılması zorunluluğu varsa, yakma işleminin çadırın dışında yapılması daha doğru olacaktır. Çadırda kullanmak için bütan ve ispirto ocakları benzin ocaklarına göre daha uygundur. Bu yüzden kış faaliyetlerine bir benzinli, bir de ispirto ya da bütan ocağı götürülebilir. Tüm ocaklar oksijen kullanır ve bu yüzden tamamen kapalı yerlerde kullanılmamalıdırlar.


Ocaktan sağlanan ısının daha verimli kullanılması için ısıtılan kabın kapağı mutlaka kapatılmalıdır. Ayrıca rüzgar da ocakların verimini azaltan faktörlerden biridir. İspirto ocakları dışındakileri  rüzgardan korumak gerekir. Bunun için sert bir alüminyum folyo kullanılabilir.

 
Ocaklar Hakkında Genel Bilgiler


Ocakların performansları genelde 10°C’ de ki bir litre suyu aynı hava sıcaklığında kaç dakikada kaynattıklarına bakılarak karşılaştırılır. Benzin ocaklarında bu süre 4 ile 7 dakika arasında değişir. İspirto ve bütan ocaklarında ise bu süre 15 dakika civarındadır. Propan karıştırılmış bütan ocaklarında ise bu süre 5 ile 9 dakika arasında değişmektedir. 2 – 3 dakikalık farkların çok önemli olmadığı düşünülebilir. Fakat soğuk bir havada, yüksek irtifada su elde etmek için kar erittiğimizi düşünürsek bu farkın önemi daha iyi anlaşılır. Bildiğiniz gibi yükseklik arttıkça kaynama derecesi düşer. Bu da yemeklerin pişme süresini uzatır. Aşağıdaki tabloda deniz seviyesinde bir dakikada pişen bir şeyin çeşitli yüksekliklerde ne kadar zamanda piştiği gösterilmiştir.

YÜKSEKLİK (M.)KAYNAMA SICAKLIĞI (°C)PİŞME SÜRESİ
Deniz Seviyesi1001.0
1500951.9
3000903.8
4500857.2
70008013

Dağcılıkta kullanılan ocak çeşitleri

  1. KEROSEN OCAKLAR          : Bu tip ocaklarda kullanılan yakıt sıvı ya da gaz yağıdır. Yakıtın çok temiz ve kaliteli olması gerekir. Kaliteli gazlar da çok pahalıdır. Ayrıca çok kullanışlı değildir ve yanma verimleri de düşüktür.
  2. BÜTAN/PROPAN OCAKLARI        : Bu tip ocaklarda kullanılan yakıt tipi belirli oranlarda karıştırılmış bütan/propan gazıdır. Düşük sıcaklık ortamlarında ve yüksek irtifada istenen düzeyde yanmanın sağlanabilmesi için propan gaz oranının yüksek olması gerekmektedir. Kullanım rahatlığı ve yanma veriminin yüksek oluşu nedeniyle en çok kullanılan ocak tipidir. Diğer ocaklara göre çok ekonomiktir.
  3. İSPİRTOLU OCAKLAR        : Sıvı ispirto kullanılan ocaklardır. Tek dezavantajı yüksek irtifada kullanışlı değildir. Alçak irtifada ve kamplarda çok kullanışlı ve rahattır. Çok şiddetli rüzgar altında ve çadır içerisinde rahatlıkla kullanılabilir. 
  4. HEXAMINE TABLETLERİ: Katıdır ve pek kullanışlı değildir. Çok hafiftir. Tek avantajı çok kısa süreli ocağa ihtiyaç olduğunda kullanılmasıdır. Ekstrem bir malzemedir.
  5.  BENZİN OCAKLARI            : Yakıt olarak adından da anlaşıldığı gibi benzin kullanılmaktadır. Kaliteli, temiz ve dinlenmiş benzinin yanma verimi diğer yakıt türlerine göre en iyisidir. Tüm benzin türleri rahatlıkla kullanılabilir. Yüksek irtifada ve çok soğuk havalarda dahi yanma veriminde çok az bir düşme olmasının yanında diğer ocaklara göre de en iyisidir.   

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir